EN TR

Makale

Meltem-3 Projesi & ATR-72/600 Türk Deniz Karakol Uçağı- Pakistan ve İtalyan Deniz Karakol Uçakları Karşılaştırması!

Bu haberimizde ilk olarak MELTEM-III Projesine bir göz atacak ardından ATR-72/600 TDKU/TMPA Uçağının teknik özellikleri ve kapasitesine ilişkin bilgiler paylaşacağız. Makalemizin son bölümünde ise halen İtalyan Hava Kuvvetleri tarafından uçurulan yine ATR-72/600 platformu üzerine şekillendirilmiş P-72A D/K Uçağını ve Pakistan Deniz Kuvvetleri Komutanlığının ATR-72/500 MPA uçağını kısaca sizlere tanıtacağız.

Issue 99

MELTEM Projelerinin sonuncusu olan yaklaşık ABD$218.7 Milyon değerindeki (€180 Milyon, MELTEM-II Projesi kapsamında tedarik edilen AMASCOS-300 Görev Sisteminin maliyeti bu rakama dahil değildir, sadece uçak tedariki, yapısal tadilatı, test ve sertifikasyon maliyetlerini kapsamaktadır) MELTEM-III Projesi; Türk Deniz Genel Maksat Uçağı (Turkish Maritime Utility Aircraft/TMUA) konfigürasyonunda 2 adet ATR-72/600 ile Su Üstü (SUH/ASuW) ve Deniz Altı Savunma (DSH/ASW) Harbi icra etme kabiliyetine sahip 6 adet ATR-72/600 Türk Deniz Karakol Uçağı (TDKU/TMPA)’nın tedarikini kapsamaktadır. Her bir ATR-72/600 TDKU/TMPA’nın Türkiye’ye maliyetinin başlangıç lojistiği ile birlikte ABD$60 Milyon mertebesinde olduğu değerlendirilmektedir, P-72A Uçakları için tahmin edilen birim maliyet rakamı ise €100-110 Milyon mertebesindedir.

Temmuz ve Ağustos 2013'te Türk Deniz Kuvvetleri hizmetine giren TCB701 ve TCB702 kuyruk numaralı ATR-72/600 Türk Deniz Genel Maksat Uçaklarının modifikasyonları Ana Yüklenici Alenia Aermacchi (Leonardo)’nin Napoli-Capodichino ve Torino-Caselle tesislerinde gerçekleştirilmiş olup, bu kapsamda Uçaklar yeni telsiz setleri ve IFF sistemi ile donatılmıştır.

Türk Deniz Kuvvetleri Komutanlığı (DzKK)’nın resmî web sitesinden yapılan açıklamada 6 adet ATR-72/600 Türk Deniz Karakol Uçağı (TDKU/TMPA)’nın 2019-2020 yılları arasında teslim edileceği belirtilmişti.

Toplam 6 adet ATR-72/600 Uçağın tedarikini ve bu uçakların Türk Deniz Kuvvetleri için DSH/ASW ve SUH/ASuW konfigürasyonunda modifikasyonlarını kapsayan Meltem-III Projesi'nin sözleşmesi Alenia Aermacchi S.p.A. ve Türk Havacılık ve Uzay Sanayii A.Ş. (TUSAŞ) arasında Temmuz 2012'de imzalandı. Bu anlaşma, 10 adet ATR-72/500 DSH uçağının Türk Deniz Kuvvetleri'ne teslimatı kapsamında 20 Temmuz 2005 tarihinde Alenia ile Türkiye Cumhuriyeti arasında imzalanan ve Nisan 2006'da yürürlüğe giren daha önceki anlaşma üzerinde yapılan bir değişiklikti. Proje çerçevesinde, donanımsız bir şekilde Türkiye'ye gelecek olan ATR-72/600 uçaklarının Deniz Karakol (D/K) Uçağına dönüştürülmesiyle ilgili tüm faaliyetler, Alenia/Leonardo'nun Ana Alt Yüklenicisi olan TUSAŞ'ın tesislerinde gerçekleştirilecekti. TUSAŞ’ın iş payı Kit-A ve ekipman üretimi, malzeme ve destek ekipmanlarının tedariki, yapısal ve elektriksel tadilat, montaj, test, Yer Hizmetleri ve Entegre Lojistik Destek (ELD/ILS) faaliyetlerini içermekteydi.

TUSAŞ tesislerinde Yapısal Modifikasyondan [uçakların AMASCOS-300 Havadan Deniz Durum Kontrol Sistemi görev teçhizatının entegrasyonu ile DSH kabiliyetli DKU’na dönüştürülmesi] geçirilerek TDKU konfigürasyonunda teslim edilecek 6 ATR-72/600 D/K Uçağından ilkinin sertifikasyon ve kabul testlerinin tamamlanmasının ardından Şubat 2017’de teslim edilmesi, kalan 5 adet TDKU’nın teslimatının ise 2018'in ilk çeyreğinin sonuna kadar tamamlanması planlanmıştı.

Proje kapsamında tadilat geçirecek ilk ATR-72/600 uçağı ancak 19 Nisan 2013'te TUSAŞ tesislerine ulaşmış ve aynı yıl içerisinde çalışmalar başlatılabilmişti. Yapısal Tadilat faaliyetleri tamamlanan ilk TDKU ilk uçuşunu 14 Temmuz 2016'da gerçekleştirmiş ve aynı gün içerisinde İtalyan Sertifikasyon Kurumu (DAAA) ve Finmeccanica tarafından Uçuşa Elverişlilik sertifikasyon testlerinin gerçekleştirilmesi için Torino/İtalya'ya gönderilmiştir. İkinci uçak ise, Yapısal Modifikasyonun tamamlanması üzerine Nisan 2017'de İtalya'nın Torino kentine gönderildi. Uçuş testleri, Alenia Aermacchi/Leonardo Firmasının Torino'daki Uçuş Test Merkezinde gerçekleştirildi.

İlk uçak teslim tarihi daha sonra TUSAŞ tarafından Mayıs 2017 olarak açıklandı ancak sertifikasyon testlerinde yaşanan sıkıntılar nedeniyle bu teslimat açıklanan tarihte gerçekleştirilemedi. 10 Mayıs 2017 tarihinde, IDEF ‘17 Fuarı sırasında düzenlenen bir basın toplantısında, ATR-72/600 D/K Uçaklarının mayıs ayında Türk Deniz Kuvvetleri'ne teslim edilip edilmeyeceğine dair sorumuza yanıt olarak, Leonardo'nun Strateji, Pazarlar ve İş Geliştirmeden sorumlu Başkan Yardımcısı Giovanni SOCCODATO, sertifikasyon sürecinde yaşanan gecikmelerden dolayı teslimatın 2017 yılının ikinci yarısında tamamlanacağını söylemişti.

Diğer taraftan, MELTEM-III Projesi kapsamında, P&W Canada üretimi 2 adet PW127M turboprop motorla çalışan ATR-72/600 D/K Uçaklarında kullanılacak olan 10 adet AMASCOS-300 Görev Sistemi setinden 8 adeti Nisan 2014 tarihinde ve kalan 2 adeti ise Eylül/Ekim 2014 tarihinde teslim edildi. Bahsi geçen Görev Sistemlerinin altısı, Türk Deniz Karakol Uçağı (TDKU/TMPA) konfigürasyonunda teslim edilecek 6 adet ATR-72/600 Uçağında kullanılacakken, geriye kalan 4 tanesi ise Türk Deniz Kuvvetleri'nin P-235 (CN235-100M) ve ATR-72/600 D/K Uçaklarında kullanılan AMASCOS-300 Görev Sisteminin ömür boyu bakım hizmetleri ve işletilmesi kapsamında yedek olarak kullanılmak üzere depolanacaktır.

P-235 Hafif Sınıf, ATR-72/600 TDKU ise Orta Sınıfı D/K Uçağı olarak tanımlanmaktadır. Sadece Link-11 Taktik Data Link kabiliyetine sahip P-235 DKU platformları kanat altı harici yük istasyonlarında (pilonlarda) Mk46 Mod5 Hafif Torpido ve Su Bombası taşıyabilirken, kanat tasarımları nedeniyle kanat altı harici yük istasyonu bulunmayan ve silah yükünü gövde yanındaki harici yük istasyonlarında taşıyan ATR-72/600 D/K Uçakları ise bunlara ilave olarak AIS, Link-16 Taktik Data Link ve Mk54 Hafif Torpido kabiliyetlerine de sahip olacaklar. ATR-72/600 D/K Uçakları 1.900kg’a kadar hafif torpidolar, gemisavar füzeler, derinlik bombaları, sono şamandıraları ve SAR kiti ile donatılabilmektedir.

Silah donanımı açısından ATR-72/600, dahili bir silah bölmesine sahip değildir. Bu bağlamda silahlar gövde dışında yer alan harici yük istasyonlarında taşınmaktadır. Her ne kadar harici yük istasyonları (pilonlar) gövde yanlarına monte edildiğinden, uçağın en narin unsuru olan kanatlar aşırı yüklerden korunabilse de harici silah yükü hatırı sayılır aerodinamik kayıplara, dolayısı ile yakıt tüketiminin artmasına ve görev performansının düşmesine yol açmaktadır. Diğer yandan çok düşük seyir ve devriye hızları (ATR-72/600 130 knot/saat devriye/karakol hızına sahip) söz konusu olduğundan, oluşacak ilave direnç belli bir noktaya kadar önem taşımaktadır. Zaten pilonlar, gövdenin kenarlarında, teğet bir şekilde konumlandırılmıştır.

Teknik olarak ATR-72/600 DKU platformlarında iki tanesi iniş takımları yuvalarının önünde ve iki tanesi de arkada (bu pilonlarla donatılmış herhangi bir ATR-72 Uçağı görseliyle bugüne kadar karşılaşmadım) olmak üzere toplamda dört adet plion (harici yük istasyonu) takılabilmektedir. Uçağa ayrıca ön iniş takımının hemen arkasına iki ilave harici yük istasyonu daha takılabilmektedir. Opsiyonel olarak sunulan bu pilonlardan sağ tarafta olanı 200kg kapasiteli olup genelde araştırma farına ve aydınlatma fişeği lançerine tahsis edilmektedir. Enfraruj ışığı olarak da kullanabilen Spectrolab SX16E farı, 100 milyon mumluk bir güce sahip olup, optronik ‘kürenin’ hareketlerine endekslenebilmektedir. Thiokol LUU-2B/B lançeri ise 6 adet aydınlatma fişeği kapasitelidir.  Opsiyonel olarak sunulan öndeki pilonlardan sol tarafta olanı ise 12.7mm çapında bir makinalı tüfek olan olan FN M3P ile donatılmış bir tertibata ev sahipliği yapabilmektedir.

Her bir pilonun ağırlığı 40kg civarındadır. Uçakta kullanılacak pilonların azami kapasitesi 1.000lb (454kg) olarak planlanmıştı. Harici yük istasyonlarında; 324mm’lik hafif torpidolar (250kg civarı), derinlik bombaları (16okg civarı) ve 400kg’lık ağırlıkları ile  Penguin Mk2 Mod 7, NSM ve SOM-J ile daha hafif olan Marte Mk2/S veya yeni versiyonu Marte ER Gemisavar Güdümlü Mermilerinden iki adet taşınabilir. Tipik konfigürasyonda, ön pilonlara iki hafif torpido ve arka pilonlara iki derinlik bombası monte edilebilmektedir. Bombalara alternatif olarak, Penguin (AGM-119B) Mk2 Mod7 tipi iki adet Gemisavar Güdümlü Mermisi takılabilir. Diğer türdeki füzelerin kullanılabilmesi için, pilonlarda değişikliğe gitmek gerekmektedir. Ancak ne DzKK’na teslim edilecek TDKU platformunda, ne de İtalyan Hava Kuvvetleri tarafından uçurulan 4 adet P-72A D/K Uçağında Gemisavar Güdümlü Mermi kullanımı tercih edilmemiştir.

MELTEM-III Projesi ihalesinde ATR-72 ile yarışan Airbus Defence & Space (ADS) ürünü C295 DKU’nda teknik olarak kanat altında sırasıyla 800kg, 500kg ve 300kg kapasiteli üç ayrı harici yük istasyonu yerleştirilebilmekte ancak bugüne kadar silah yükü için her bir kanat altında sadece bir adet pilon kullanılmıştır. Şili Deniz Kuvvetleri için C295 DKU’na daha önce Mk46 Hafif Torpido entegrasyonunu gerçekleştiren ve sertifiye eden ADS Military Aircraft, uçağın hava-satıh performansını artırmak üzere 2012 yılında MBDA ürünü Marte Mk2/S Gemisavar Güdümlü Mermisi entegre etmiştir. Bu çerçevede Marte Füzesi ejektör üzerinde yapılan ufak bir değişiklik ile Mk46 torpidosunu taşıyan aynı harici yük istasyonuna entegre edilmiş ve 2013 yılında icra edilen atış testleri sonrasında sertifikasyonu tamamlanmıştır. 3.85m uzunluğunda, 316mm çapında ve 310kg ağırlığındaki Marte Mk2/S Gemisavar Güdümlü Mermisi 30km’nin üzerinde bir menzile sahiptir. Füzenin turbojet motorla güçlendirilmiş 3ncü jenerasyonu olan Marte ER Gemisavar Güdümlü Mermisi ise 3.60m uzunlukta, 316mm çapında ve 315kg ağırlıktadır. Marte ER Gemisavar Güdümlü Mermisi 100km’nin üzerinde bir menzile ulaşabilmektedir.

HF (High Frequency) bandında çalışan Link-11 Taktik Veri Bağı Sistemi ile, veri aktarımı Görüş Hattı (LOS)’nda 200km+ mesafeye kadar gerçekleştirilebilmektedir. 235kg (520lb) ağırlığında ve yaklaşık 2.7m uzunluğundaki Mk46 Mod 5 ve 2.7m uzunluğunda ve 276kg (610lb) ağırlığındaki Mk54 Hafif Torpidolarının ATR-72/600 TDKU’lara entegrasyonu için gerekli mühendislik desteği Raytheon Firması tarafından sağlanmıştır. Bu çerçevede Ana Yüklenici Alenia Aermacchi ile Raytheon arasında Temmuz 2014’de ABD$5.7 Milyon değerinde bir anlaşma imzalanmıştır.

Toplam dört Çok Maksatlı Operatör Konsolu (MOC) bulunan (Radar Operatörü, Taktik Koordinasyon Subayı [TacCo], Akustik Operatörü ve Elektronik Harp [EH] ve Muhabere Operatörü) ve hem CN235-100M (P-235) hem de ATR-72/600 DSH/SUH Uçaklarında kullanılan AMASCOS-300 Görev Sistemi: Ocean Master 400 Arama Radarı (190 deniz mili menzil, 400W gücünde ve SAR/ISAR/SPOT-SAR/STRIP-SAR/MMTI kabiliyeti), ASELFLIR-200T Elektro-Optik Keşif ve Gözetleme Sistemi (35 deniz miline kadar su üstü hedefleri teşhis edebiliyor), Sonobuoy Lançeri, TMS-200 Aktif/Pasif Sonobuoy Akustik İşleme Sistemi (aynı anda 16 Sonobuoy dinleyebilir), TCAS II Trafik İkaz ve Çarpışmayı Önleme Sistemi, DR-3000 Elektronik Destek (ED) Sistemi (RWR olarak da işlev görür), AN/ASQ-508(V) Manyetik Anomali Dedektörü (MAD, anten uzunluğu 4,5 metre ve ağırlığı yaklaşık 50kg), Link-11/Link-16 Taktik Veri Bağı Sistemleri, LN-100G INS/GPS, ARS-700 (AIGS) Havadan Kurtarma Sistemi, APX-113 IFF Sistemi, ve Aselsan üretimi ASES-235M Entegre Elektronik Harp Kendini Koruma Sistemi ile MILDS AN/AAR-60 Füze İkaz Sistemi (MWS) ve AN/ALE-47 Karşı Tedbir Atma Sistemleri (CMDS) bulunmaktadır. Mekanik taramalı Ocean Master 400 Radar, uygun hava koşullarında bir denizaltı periskobunu 1.000 feet irtifa ve 30 deniz mili mesafeden tespit edebilirken; 100 metrekarelik alandaki bir devriye botunu 6.000 feet irtifa ve 90 deniz mili mesafeden tespit edebilmektedir. P-235’lerde olduğu gibi ATR-72/600 TDKU’larında da entegre bir Uydu Haberleşme (SatCom) Sistemi yer almamaktadır. Acil durumlarda SatCom ihtiyacı uçak içinde özel bir çantada taşınan Uydu Muharebe Sistemi üzerinden sağlanmaktadır.

MELTEM-III Uçaklarında kullanılan AMASCOS-300 Görev Sistemi MELTEM-II Projesi altında tedarik edilmişti. P-235 DKU ve DGU (SGK için) ile ATR-72/600 Uçakları için toplamda 19 AMASCOS-300 Görev Sistemi MELTEM-II Ana Yüklenicisi Thales Airborne Systems (TAS) Firmasından tedarik edilmişti. MELTEM-II Projesi altında toplam 19 adet AMASCOS görev sisteminin tedariki ve 6 adedi 300, 3 adedi ise 100 tipi toplam 9 adet AMASCOS sistemin 9 adet CN235-100M/P-235 Uçağına entegrasyonu için TAF Firması ile ABD$390 Milyon değerinde bir sözleşme imzalanmıştı.

AMASCOS-300 Görev Sistemi ile uçak üzerindeki onlarca sensörden alınan verilerin kısa sürede işlenerek, MOC ekranları üzerinden birer semboloji altında harekat alanının (su üstü, hava ve sualtı dahil) komple bir resminin oluşturulması sağlanmaktadır. Harekat alanın komple resminin oluşturulabilmesi için bir olmazsa olmazı oluşturan bu kabiliyet, projenin gecikmesinde kayda değer bir rol oynamıştır. Thales bu kadar fazla sensörden alınan verileri çok kısa sürede işleyebilecek bir bilgisayar ve onun üzerinde koşacak yazılımı geliştirme/entegre etme konusunda ciddi teknik sorunlarla karşılaşmış ve €50 Milyon’un üzerinde zarar yaşamıştır. TAS sırf bu sorunu çözmek amacıyla gerçek zamanlı AMASCOS-3000 Görev Sistemi için 3 Milyon satır yazılım hazırlamıştır.

ATR-72/600 DKU platformunun ASW/DSH rolünde görev süresi hakkında bir fikir vermek amacı ile, denizaltı görevi profiline sahip bir uçağın, üs bölgesinden 200 deniz mili uzaklıkta, optimum seyir irtifası ve hızda (5.000ft gözetleme irtifası ve 130 knot devriye hızı) periskop tespit etme, kimlik belirleme, 240 knot ile taarruz ve hedef denizaltıya iki adet torpido atma görevini yerine getirdiğini varsayalım. Bu görev profilinde uçak 6.5 saat havada kalabilmektedir. Açık kaynaklara göre yaklaşık 1.000 deniz millik uzaklık ve 6 saatlik devriye süresine ek olarak 30 dakikalık saldırı süresi düşünüldüğünde uçak, yaklaşık olarak 8.5 saat görev yapabilmektedir. Azami uçuş süresi (Arama Kurtarma görevinde 10 saat (bunun 8 saati aşkın bir kısmı gözetleme görevi için ayrılmaktadır) olarak verilen uçağın havada kalış süresi üs bölgesinden 600 deniz mili uzaklıkta bir görev bölgesinde 2 saatin biraz üzerinde, 400 deniz milli uzaklıkta bir görev bölgesinde ise 3.3 saat olarak gerçekleşecek.

MELTEM-III Projesi altında üretilen ve yapısal tadilatı TUSAŞ tesislerinde tamamlandıktan sonra sertifikasyon testleri için Temmuz 2016’da İtalya’ya gönderilen TCB 751 kuyruk numaralı ilk ATR-72/600 TDGMU/TMPU Uçağı teslimat öncesi son testlerinin gerçekleştirilmesi maksadıyla Mart 2019 başlarında TUSAŞ tesislerine ulaşmıştı. Sertifikasyon testlerinden başarıyla geçerek TUSAŞ’ın Kahramankazan, Ankara’daki tesislerine iniş yapan ilk ATR-72/600 TDKU/TMPA Uçağı, son testlerin tamamlanmasının ardından önümüzdeki yakın dönemde Deniz Kuvvetleri Komutanlığı’na teslim edilecek.

P-72A/ATR72MP Uçakları

İtalyan Hava Kuvvetleri tarafından uçurulan 4 adet P-72A D/K Uçağının tedariki için İtalyan Savunma Bakanlığı ile Alenia Aermacchi/Leonardo Firması arasında Aralık 2008’de €260 Milyon değerinde bir sözleşme imzalanmıştır. Sözleşme uyarınca ilk uçak 2012’de diğer üç uçak ise 2013 yılında teslim edilecekti. Ancak MELTEM-III Projesinde olduğu gibi Projede ciddi bir gecikme yaşanmış ve hizmetteki emektar Breguet Atlantic 2 D/K Uçaklarıyla değiştirilmek üzere ilk iki P-72A Uçağı ancak Aralık 2016’da İtalyan Hava Kuvvetlerine teslim edilmiştir. İtalyan Hava Kuvvetleri ayrıca dört uçak için 5 yıllık teknik ve lojistik destek hizmeti almak üzere Leonardo ile Kasım 2011’de ABD$137.4 Milyon [€100 Milyon] değerinde bir sözleşme imzalamıştır. Leonardo Aircraft ayrıca Temmuz 2018’de imzalanan sözleşme altında bir adet ve Ekim 2019’da imzalanan 150 Milyon’un üzerindeki bir sözleşme altında ise üç adet olmak üzere Guardia di Finanza (Ekonomi ve Maliye Bakanı'nın yetkisi altında bir İtalyan kolluk kuvveti)’ya toplam 4 adet P-72B (ATR72/600) Deniz Gözetleme Uçağı ve gerekli lojistik destek hizmeti satışı gerçekleştirmiştir. Temmuz 2018’de siparişi verilen ilk uçağın teslimatı  Kasım 2019’da yapılmış olup Ekim 2019’da sipariş edilen uçakların teslimatının ise 2022 yılına kadar tamamlanması beklenmektedir.

P-72A olarak bilinen İtalyan ATR-72/600 D/K Uçaklarında yeni bir görev sistemi tercih edilmiştir. Selex Galileo tarafından geliştirilen ve Geliştirilmiş Uçak Taktik Gözetleme ve Hedef Arama (Airborne Tactical Observation and Surveillance- Enhanced/ATOS-E) olarak bilinen bu sistem, hemen hemen tamamı yerli yapım olan bir görev donanımın kalbini oluşturmaktadır. Selex Galileo’nun geliştirmiş olduğu sistem, AMASCOS’u takip eden nesle ait olup, kullanılan sensörlere de bağlı olarak, daha performanslı ve esnek bir çözümdür. ATOS’un açık ve modüler mimarisi, birçok sensörü ve işlevi entegre  edebilmekte ve destekleyebilmektedir. ATOS Görev Sistemi’nin AMASCOS’a kıyasla eksik olan tek önemli işlevi, hedefin tespiti/ sınıflandırılması amacı ile kullanılan komple veri füzyonudur. 4 adet Çok Maksatlı Operatör Konsolu (MOC), maliyetleri düşürmek ve konfigürasyonu basite indirmek amacı ile ticari kökenli COTS (Rafta Hazır Ticari/RaHAT) bileşenlerini geniş olarak kullanmaktadır

Görev Sisteminde yer alan Sensörler açısından İtalyan P-72A Uçakları daha modern donanıma sahiptir. Çünkü MELTEM-III Sözleşmesi 2005’te imzalanmışken AMASCOS-3000 Görev Sistemi siparişi 2002’de imzalanan MELTEM-II sözleşmesi altında verilmişti. Dolayısıyla sensor teknolojisi açısından arada ortalama 10 yıllık bir açık bulunmakta. ATR-72/600 TDKU ve P-72A arasındaki donanımsal (Görev Sistemi donanım) en dikkat çeken farklılıklar; X-Band, Aktif Elektronik Taramalı Dizin (AESA) teknolojisine sahip Selex Galileo/Leonardo SeaSpray 7300E AESA Radarı, StarSAFIRE 380HD FLIR Sistemi, entegre geniş bant SatCom Sistemi ve AN/ASQ-508(V) Manyetik Anomali Dedektörü (MAD)’dür.

Her ne kadar geçerli bir sistem olsa da, Ocean Master’ın SeaSpray 7300E Radarı ile kıyaslanması imkansızdır. Selex’in AESA radarı her yönden üstün performansa sahiptir. Özellikle de tespit mesafeleri, çok modlu esneklik ve güvenirlilik (iki arıza arası ortalama çalışma süresi 2.000 saat) açısından, mekanik taramalı bir radara üstün gelmektedir. SeaSpray 7300E, SAR/ISAR modlarına, 1m altı çözünürlülüğe ve mükemmel MTI/GMTI moduna sahiptir. StarSAFIRE 380HD FLIR Sistemi ise AselFLIR-200’e kıyasla çok daha üstün bir üründür. 6 eksen üzerine konumlandırılmış olan bir küreden ibaret olan söz konusu bu sisteme, 1.28o x 72o çözünürlülüğe, 120 büyütmeli ve 3-5 mikron IR aralığında çalışan bir IR kamera, uzun menzilli renkli TV kamerası, düşük ışık şartlarında görüntü yoğunlaştırma özelliğine sahip bir TV kamerası ve büyük olasılıkla ışıklandırmalı ve/veya telemektrik bir lazer sistemi eklenebilmekte/entegre edilebilmektedir. Bu sistemin performansı, hem sensörler, hem de hedefleme hassasiyeti ve dengesi [5 mikron RAD’ın altında] açısından mükemmeldir.

Pakistan Deniz Kuvvetleri ve ATR72/500 Deniz Karakol Uçakları

Pakistan Deniz Kuvvetleri Nisan 2020 itibarıyla 78 ve 79 kuyruk numaralı iki adet ATR 72/500 (ATR-72-212A) Deniz Karakol (D/K) Uçağı’na sahiptir. ‘RAS 72 Sea Eagle’ olarak adlandırılan uçaklar aslında daha önce Pakistan Deniz Kuvvetlerinde genel maksat/ulaştırma uçağı olarak görev yapmaktaydılar. Bu iki uçak Mönchengladbach, Almanya’da yerleşik bir Bakım, Onarım ve Overhol (MRO) şirketi olan Rheinland Air Service (RAS) ile 2015 yılı başlarında imzalanan anlaşma altında DSH/ASW kabiliyetli D/K Uçağı’na dönüştürülmüş ve 79 kuyruk numaralı ilk uçak Haziran 2018’de ve 78 kuyruk numaralı ikinci uçak ise Haziran 2019’da Pakistan Deniz Kuvvetleri’ne teslim edilmiştir. Teslimatlarını müteakip icra edilen kabul testleri sonrasında 79 kuyruk numaralı Sea Eagle Uçağı 12 Aralık 2018’de, 78 kuyruk numaralı Sea Eagle Uçağı ise 4 Ocak 2020’de Karaçi’de yer alan Pakistan Deniz Kuvvetleri Deniz Hava İstasyonu PNS Mehran’da düzenlenen resmi törenlerle resmen hizmete girmişlerdir. 4 Ocak 2020 günü düzenlenen törende ayrıca 76 kuyruk numaralı ulaştırma/paraşütle atma konfigürasyonundaki bir diğer ATR-72 Uçağı daha Pakistan Deniz Kuvvetleri hizmetine girmiştir. İlk uçağın D/K Uçağı dönüşümü için yürütülen yapısal modifikasyon çalışması 15 ay sürerken, ikinci uçak üzerindeki çalışmalar 12 ayda tamamlanmıştır.

RAS Firması Haziran 2019 sonlarında Pakistan Deniz Kuvvetleri’ne ilk teslimatını gerçekleştirdiği 78 kuyruk numaralı ATR-72/500 D/K Uçağını Paris Air Show 2019 Fuarı sırasında açık sergi alanındaki standında sergilemişti. 79 kuyruk numaralı ilk ATR-72/500 D/K Uçağı ise 8-12 Şubat 2019 tarihlerinde Karaçi’de düzenlenen AMAN-19 Uluslararası Deniz Tatbikatı’nın son günü icra edilen tören geçişinde 77 kuyruk numaralı genel maksat uçağı konfigürasyonundaki bir diğer ATR-72 uçağıyla birlikte yer almıştı.

17-23 Haziran 2019 tarihlerinde düzenlenen Paris Air Show 2019 Fuarı sırasında görüşme fırsatı bulduğumuz RAS yetkilisi, Pakistan Deniz Kuvvetleri Deniz hava Komutanlığı’nın ilk uçakla toplamda 500 uçuş saatini aşan 300’ün üzerinde görev icra ettiğini ifade etmiş ve Pakistan Deniz Kuvvetleri’nin ilave 3 ATR-72 uçağını daha D/K Uçağı konfigürasyonuna dönüştürmeyi planladığını ancak bu hedefin gerçekleştirilebilmesinin ihtiyaç duyulan bütçenin tahsisine bağlı olduğuna dikkat çekmişti

Yarı analog, yarı sayısal kokpit tasarımına sahip DSH/ASW kabiliyetli Pakistan Deniz Kuvvetleri RAS 72 Sea Eagle D/K Uçaklarında kullanılan P127F motorları Pakistan Deniz Kuvvetlerinin talebi doğrultusunda ATR-72/600 Uçaklarında kullanılan 2.750shp güç kapasiteli P127M seviyesinde modernize edilerek güç artırımı yapılmıştır. Uçaklarda Aerodata AG Firması ürünü AeroMission Görev Yönetim Sistemi (GYS) kullanılmaktadır. Kabinde önlü-arkalı olarak yanyana yerleştirilmiş toplam dört Operatör Konsoluna sahip olan AeroMission Görev Yönetim Sistemi (GYS) sahip olduğu sensör füzyonu algoritmaları sayesinde uçak üzerindeki sensörlerden elde edilen verileri uçuş esnasında uçak üzerinde işleyebildiği gibi uçakta yer alan modern haberleşme sistemleri (entegre SatCom Sistemi dahil) vasıtasıyla gerçek zamanlı olarak ilgili Yer Kontrol İstasyonu (YKİ)’na da aktarabilmektedir. Edindiğimiz bilgiye göre kabinden kolaylıkla çıkarılıp yeniden takılabilecek yapıdaki Operatör konsolları modüler konsept sayesinde iki saat içinde sökülebilmektedirler.

Tam dahili yakıtla 9 saatin üzerinde havada kalabilen  Pakistan Deniz Kuvvetleri RAS 72 Sea Eagle D/K Uçaklarında; Aktif Elektronik Taramalı Dizin (AESA) anten teknolojisine sahip Leonardo Seaspray 7300E Deniz Gözetleme Radarı, Elettronica ESM/ELINT Sistemi (uçak gövdesinde sağda ve solda toplamda 10 antene sahip), FLIR Systems ürünü Star SAFIRE III FLIR faydalı yükü, Pakistan Deniz Kuvvetleri özgün Data Link Sistemi (Link Green)ve entegre Ku-Bant SatCom Sistemi yer almaktadır. Manyetik Anomali Dedektörü (MAD) bulunmayan Uçaklar, ayrıca Sono Şamandırası (Sonobuoy) Lançerleri, Aktif/Pasif Sonobuoy Akustik İşleme Sistemi, Chaff ve Flare Lançerleri (ÇMDS) ve AIS Vericisi ile donatılmışlardır. Pakistan Deniz Kuvvetleri RAS 72 Sea Eagle D/K Uçakları DSH/ASW rolü için öndeki iki ayrı harici yük istasyonunda taşınan iki adet İtalyan ürünü yaklaşık 265kg ağırlığındaki A244/S Mod 3 hafif torpidosu ile silahlandırılmıştır. RAS yetkilisinden edindiğimiz bilgiye göre müşterinin talep etmesi durumunda Uçağa iki adet önde ve iki adet arkada olmak üzere toplam dört adet harici yük istasyonu takılabilmektedir. Öndeki istasyonlara hafif torpidoların (Mk46 veya A244/S gibi) yanı sıra bırakıldıktan sonra motoru çalışan (Penguin Mk2’de öyle) Gemisavar Güdümlü Mermiler monte edilebilirken, lançerden motoru çalışarak ayrılan Güdümlü Mermilerin ise ancak arkadaki harici yük istasyonlarında taşınabileceğine dikkat çekmiştir.