EN TR

Röportaj

TRtest - Savunma, Sivil Havacılık ve Ulaştırma Sektörünün Test İhtiyacını, Yerli İmkanlarla Karşılayacak Test Altyapısını Oluşturmayı Hedefliyor

TRtest Test ve Değerlendirme A.Ş. Genel Müdürü Bilal AKTAŞ :"Ülkemiz sanayisinin ihtiyaç duyduğu testlerin %90`nın yurtiçinde karşılanabileceğine inanıyorum." Türkiye`nin Mevcut Test Altyapısının en etkin şekilde kullanılması, mevcut test merkezi envanterinin, test ihtiyaç sahipleriyle buluşmasında güvenilir bir yapının teşkil edilmesi amacıyla kurulan TRtest Test ve Değerlendirme A.Ş `nin kuruluş misyonu, yürüttüğü çalışmalar ve gelecek projeksiyonunu şirketin Genel Müdürü Bilal AKTAŞ ile konuştuk

Issue 90

Defence Turkey: Test, muayene, analiz, gösterim, gözetim, sertifikasyon, kalibrasyon, kalifikasyon gibi uygunluk değerlendirme altyapıları kurma, işletme, idame etme ve eğitim hizmeti vermek amacıyla kurulan TRtest’in yapısı, vizyonu ve kuruluş hedefleri konusunda neler söyleyebilirsiniz?

Bilal AKTAŞ: TRtest Test ve Değerlendirme AŞ, Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB), Türk Standartları Enstitüsü (TSE), TÜBİTAK, Türk Silahlı Kuvvetleri Geliştirme Vakfı (TSKGV), Savunma Teknolojileri Mühendisliği (STM) ortaklığında; mevcut test ve değerlendirme altyapı ve kabiliyetlerinin envanterini tutarak bunları ihtiyaç sahipleri ile bir araya getirmeye yönelik koordinasyon hizmeti sağlamak, savunma sanayi başta olmak üzere kritik sistem ve platformların testlerinin yerli ve milli bilgi birikimi kaynaklarla gerçekleştirilmesine katkı sağlamak, ülkemizde kurulmuş ve kurulacak  test ve değerlendirme altyapılarının daha verimli işletilmesi amacıyla Aralık 2017 tarihinde kurulan firmamız, 1 Kasım 2018 tarihinde İvedik OSB’nin Teknopark Ankara yerleşkesinde faaliyetlerine başlamıştır.

TRtest, test edilecek ürün, test cihazı ve test yapan teknik personel üçgenindeki tüm faaliyetlere dokunmayı hedefliyor. Yani, test edilecek ürünün tasarım aşamasına katkı vererek, üründen beklenen performansa etki edecek gereksinimlerin doğrulanmasına yönelik kriterlerin belirlenmesi, ürünü test edecek cihazların yerlileşmesine yönelik teknik özelliklerin belirlenmesi, testi icra edecek personelin eğitilmesi faaliyetlerine katkı sağlayacak şekilde faaliyetlerine devam edecektir.

Kısaca TRtest, yerli sanayinin test ihtiyaçlarını  yurtiçinden karşılayan, ileri teknoloji ve katma değerli ürünlerin testlerinde bağımsız ve güvenilir test otoritesi hedefiyle, yerli üretim cihazlar ile test yapan bir şirket olmak vizyonuyla yola çıktı.

Defence Turkey:Sanayileşme Daire Başkanlığı süresince sektörü daha iyi analiz edebilmek için sektörle ilgili envanter çalışmalarına önem verdiğinizi biliyoruz  Bu kapsam yeni görevinize başladığınız günden bu yana  kamu , özel sektör ve üniversitelerin bünyesindeki test kabiliyetleri ve test merkezleri konusunda bir sınıflandırma ve envanter çalışması yaptınız mı?  Bunun sonucu olarak  mevcut test kabiliyetleri konusunda sektörü nasıl değerlendiriyorsunuz?

Bilal AKTAŞ: Evet, 2012-2018 yılları arasındaki Sanayileşme Daire Başkanlığım süresince sanayileşme portalı aracılığıyla yurtiçi sanayi envanterinin oluşturulması çalışmalarına büyük önem vermiş ve bir çok firmanın sahip olduğu yeteneği yerinde görerek bu firmaların savunma sektörüne girmelerine rehber olmaya gayret etmiştim. Üretim yeteneği envanter çalışmamızla eş zamanlı olarak, aynı dönem içerisinde SSB’de Kalite, Test ve Sertifikasyon Dairemiz koordinasyonunda savunma sanayine yönelik bir test altyapısı envanter çalışması da yapılmıştı.

Şu anda yurtdışı bağımlı olduğumuz test konularını ve yurtiçinde mevcut test alt yapılarını belirlemeye yönelik bir çalışma yürütüyoruz. Yurtiçindeki test alt yapılarının belirlenmesi çalışmamız sadece kamunun sahip olduğu test kabiliyetleri ile sınırlı değil. TRtest’deki çalışmalarımıza SSB’de yapmış olduğumuz çalışmayı referans alarak başlamış durumdayız. Öncelikle bu çalışmayı güncellemek üzere de SSB ile irtibat halindeyiz. Ayrıca, TÜRKAK’a akredite durumda olan 1000’den fazla test laboratuvarını da belirlemiş durumdayız. TRtest’in faaliyete geçmesiyle özel sektörde yer alan test odaklı kurulmuş firmalarda bizimle temasa geçmeye başladılar ve biz bunlarında yeteneklerini envanterimize alıyoruz. Savunma sanayi test envanteri, TÜRKAK envanteri, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın labs.gov.tr adresinde yer alan test envanteri, bizim tespit ettiğimiz henüz akredite olmamış üretime yönelik test kabiliyetleri olan firma envanterimiz ile birlikte elimizde oldukça geniş bir portföy oluşmuş durumda. Önümüzdeki günlerde bu envanterin genişletilmesi ve tasnif edilmesi, test ihtiyaç sahipleri ile test merkezlerini hızlı bir şekilde eşleştiren bir rolümüz olacak.

Sektörün test kabiliyetlerine ilişkin olarak özetle, platform seviyesi bazı testler hariç olmak üzere alt sistem bazında bir çok testin yurtiçinde yapılabilir olduğunu, ancak bir ürünün tabi tutulması gereken test zincirindeki halkaların dağınık bir yapıda olduğunu söyleyebiliriz. TRtest geliştirmekte olduğu Yerli Test Altyapı Envanter Portalı ile zincirin tüm halkalarının koordineli bir şekilde çalışmasına katkı sağlayacaktır.

Başta, TÜRKAK tarafından akredite laboratuvar ve test merkezleri olmak üzere, henüz akredite olmamış, sanayicilerimizin üretimleri sırasında kullandıkları test altyapılarını da belirlemeye çalışıyoruz. Bu envanter çalışmamızı daha sonra üniversitelerimizde mevcut test altyapıları ile entegre edeceğiz, ülkemiz sanayisinin ihtiyaç duyduğu testlerin yüzde doksan’ının yurtiçinde karşılanabileceğine inanıyorum.

Defence Turkey: TRtest’in faaliyet göstereceği alanlar nelerdir? Öncelikli planlarınız nelerdir?  

Bilal AKTAŞ: TRtest’in kuruluşunu tetikleyen ana nedenlerden birisi de sanayimizin imalatçı konumdan tasarım yapabilen bir konuma geçmeye başlaması ve artık mahrem denilebilecek verilerin çıktıların oluşmasıdır. Bu nedenle TRtest, öncelikle kamu kaynaklı kurulan test merkezlerini işleten ve bu merkezlerde üretilen veriyi daha iyi tasarımlar için muhafaza eden tarafsız güvenilir bir rol oynayacaktır. Bu amaçla öncelikli test merkezleri olarak, balistik ürünlerin test edilebileceği bir merkezin ve roket-füze sistemlerinin test edilebileceği merkezlerin kurulumu ve işletilmesi ile ilgili konulara ilişkin çalışmalarımız devam etmektedir.

Tabiki, TRtest sadece savunma sektörü odaklı bir şirket değildir. Yerli sanayinin ihtiyaç duyduğu ve yurtiçinden temininde güçlük çektiği ki bunlar genellikle sivil havacılık ve ulaştırma sektöründe karşılaşılan test ihtiyaçlarının karşılanması da TRtest’in misyonu içerisinde yer alıyor.

Mevcut test alt yapılarının geliştireceğimiz portal aracılığı ile verimli kullanılması, mükerrer test yatırımlarının yapılmaması, yeni kurulacak kamu kaynaklı test merkezlerinin işletilmesi önceliklerimiz arasında olacak.

Defence Turkey: Vizyonunuzdan TRtest’in  yatırımcı olarak yer almaktan  daha çok, sektör ihtiyaçları karşılamak amacıyla firmalar ile mevcut test merkezleri arasında güven tesis eden bir köprü kurmayı amaçladığınızı görüyoruz. Bunu biraz daha detaylı açıklayabilir misiniz?

Bilal AKTAŞ: İmalatçı konumdan tasarımcı ve üretici konuma dönüşen yerli sanayimizin ALTAY, ATAK, ANKA, MİLGEM, HİSAR gibi milli projelere alt sistemler bazında ürünler vermeye başlaması bu alt sistemleri üreten firmaların ürününe ait tasarım bilgilerini emanet edeceği güvenilir test merkezlerine erişebilme ihtiyacını doğurdu. Bu test kabiliyetleri zaman zaman firmaların kendilerine rakip olan firmaların tesislerinde de olabilmekte. Aynı şekilde, zaman zaman test yeteneğini haiz aynı zamanda üretici durumda olan firmaların kendi ürünlerinin kendi tesislerinde kendi personelince yapılması durumunda kalınabilmekte. TRtest şirket yapısı ve çalışma etiği ile üretici firmaların ürünlerini TRtest personeli eliyle rakip bir firmada testlerini yapılmasını kabul ettiren bir güven ortamını sağlamış durumdadır.

Defence Turkey: Mevcut Test merkezlerinin Türk firmalar haricinde yurtdışı firmaların da tercih edeceği rekabetçi merkezler olması konusunda alt yapı çalışmalarınız, pazarlama faaliyetleriniz var mı? Bununla ilgili vizyonunuz nedir?

Bilal AKTAŞ: Test yapabilme kabiliyeti sadece gerekli teçhizata sahip olmak değil, aynı zamanda yetişmiş insan envanteri, yerli test altyapısı envanteri çalışmamız belirli bir olgunluğa gelmeye başladı. Mevcut bu kabiliyetlerin yurtdışına pazarlanması da vizyonumuz içerisinde yer alıyor. Bu kapsamda temasa geçtiğimiz yabancı firmalar var. Bu firmalar ile hem Türkiye’nin ihtiyaç duyduğu test alanlarında müşterek yatırım ve yerli test kabiliyetlerinin pazarlanması konularını görüşüyoruz. Ülkemizde özellikle balistik koruma, tekstil, kimyasal analizlere yönelik cihaz kapasitesi ve yetişmiş insan kaynağı mevcut. Test alanları olarak da, bir çok ülkenin sahip olmadığı test alanlarına sahibiz, bu potansiyelin yurtdışına pazarlanabileceğini değerlendiriyorum.

Defence Turkey: TRtest ve test firmaları arasında test altyapılarının kullanıma yönelik anlaşmalar yapılıyor. Test firmalarının bu anlaşmalar ile sahip oldukları test altyapılarını  TRtest'in koordinasyonuna sektöre sunuyorlar. Bu anlaşmaların kapsamı ve hedefleri konusunda bizleri bilgilendirebilir misiniz? TRtest koordinasyonunda hangi testler yapılabilecek?

Bilal AKTAŞ: Türkiye’deki laboratuvar envanterini ihtiyaç sahiplerinin hizmetine  hızlı ve güvenilir bir şekilde sunmayı hedefliyoruz. TRtest koordinasyonunda halihazırda çevresel testler, fungus, EMI/EMC testleri ve balistik testler yapılabilmektedir.

TRtest olarak balistik testler için Nurol Teknoloji A.Ş ve Garanti Giyim Kompozit Teknolojileri San. Ve Tic. AŞ, fungus/antibakteriyel testleri kapsamında Nanobiz Teknoloji A.Ş ve çevresel testler için Standart Kontrol ve Test Hizmetleri Ltd. Şti. ve GTL (Global Teknoloji Laboratuvarı)  ile sözleşme imzaladık. Bu çözüm ortaklığı sözleşmeleri, başta savunma sanayi KOBİ’lerine olmak üzere, tasarım sorumlusu olarak ürün geliştiren üretici firmalara, geliştirdikleri ürünün hangi testlerden geçmesi gerektiği, ilgili testin gerektirdiği prosedürlerin neler olduğu konularında yardım alabilecekleri bir hizmeti amaçlamaktadır.

TRtest ve çözüm ortakları ile sektör hem doğru bir danışmanlık hizmeti, hem de güvenilir, erişilebilir ve uygun fiyatta bir test merkezi bulabilecektir.

Defence Turkey: Test ekipmanları üretimi konusunda az sayıda Türk firması yer almakta. Bu konuda üretimin artması, rekabetçi olması ve yerlileştirmeye yönelik çalışmalarınız nelerdir?

Bilal AKTAŞ: Test ekipmanı üretimi pazarında yabancı firmaların payı ağırlıkta olmakla birlikte dövizdeki oynamalar da cihaz alımlarının ve üretiminin önünde engel olmaktadır. Yerli üretimin artırılması bu noktada önem kazanmaktadır. TRtest olarak, test altyapı envanteri ve test üreticileri envanterinin toplanmasıyla beraber hangi test alanlarında, ne gibi eksiklikler ya da mükerrerlikler var daha net görmeye başlıyoruz.

Yerli test ekipmanı üretimini ve kullanımını desteklemek için kabiliyet sahibi firmalarla görüşülerek önerilerde bulunmayı istemekteyiz. Ayrıca yine yerli test ekipmanı üretiminin desteklenmesi maksadıyla; test faaliyeti ihtiyaçları olan alanlar için “Test Merkezleri” kurulması ve bu merkezlerin yerli üretim ekipmanlarla donatılması planları yapılmaktadır.

Yerli test ekipmanı üretimi ile birlikte yerli test altyapılarının da optimize şekilde kullanımının öneminin farkındayız. Bu kapsamda yerli test cihazı üreticilerini de ziyaret ediyor ve kabiliyetlerini not ediyoruz. Envanter çalışmalarımız test ekipmanı üreticilerini de kapsayacak şekilde devam ediyor. 

Defence Turkey: Balistik test kabiliyetleri ve merkezleri alanında sektörü nasıl değerlendiriyorsunuz? Bu alanda yurtiçinde özel sektörde önemli bir konuma sahip.   Bu kapsamda yurtiçi ve yurtdışı test taleplerinin karşılanması  konusunda çalışmalarınız var mı?

Bilal AKTAŞ: Bu aşamada ilk olarak TÜRKAK akreditasyonuna sahip Nurol Teknoloji A.Ş ve Garanti Giyim Kompozit Teknolojileri San. ve Tic. AŞ ile sözleşme imzaladık. Sözleşme gereğince söz konusu şirketler balistik test altyapılarını savunma sanayi projeleri kapsamında TRtest’in işletmesine sunmaktalar. Bu tesislerde biz kendi yetişmiş personelimizce testler icra etmeye baladık. Balistik test alt yapısı olan firmalar bize gerekli lojistik desteği sağlıyorlar ve testler TRtest nezaretinde yapılıyor. Balistik yelek ve kaskların testleri konusunda yurt dışına bağımlılığı ortadan kaldırdık. Bu husus, TRtest’in ilk başarısı olarak kayıtlara geçti. Şeffaf ve tarafsız test hizmeti ile yurt dışından gelen test taleplerini de karşılayacak donanıma sahibiz. Özellikle yurtdışına ihraç edilecek balistik ürünleri müşteri ülke adına TRtest olarak yapmayı hedefliyoruz.

Defence Turkey: Deniz alt sistemlerinin, sonar ve radar testlerinin yapılması ile ilgili Test Gemisi konusuna yaklaşımız nedir? Bununla ilgili önümüzdeki dönemde yeni bir proje söz konusu olabilir mi?

Bilal AKTAŞ: Bahsettiğiniz bu konu gündemimizde olan bir konu. Optimum faydayı nasıl sağlayacağımıza dair konunun ilgilileri ile çeşitli görüşmeler yapmaktayız. Araştırma ve çalışmalarımız devam etmekte. Burada önemli olan yeni bir test gemisine TRtest olarak sahip olmak mı yoksa envanterde mevcut olan bir gemiyi kiralamak mı? Sorusuna cevap verebilmek. Hangisinin daha az maliyetli ve idamesinin daha kolay olacağı konusunda fizibilite çalışmalarımız devam etmektedir. Bu yıl içerisinde bu konu ile ilgili test talebi olan taraflar ile müşterek bir zeminde uzlaşma sağlayabileceğimizi değerlendiriyorum.

Defence Turkey: Uzun dönemde yatırım planlarınız var mı?

Bilal AKTAŞ: Roket ve füze sistemlerinin test edileceği alanların kurulumu ve işletilmesi, Bursa’da kurulması planlanan Kara Araçları Test Merkezi yatırımının gerçekleştirilmesi, rüzgar tüneli test merkezinin kurulumu ve işletilmesi planlarımız arasında. Mevcut test alt yapılarının erişilebilir ve verimli halde tutulması, mümkün olduğunca özel sektörün katkı vereceği iş modellerinin uygulanması da önceliklerimiz arasındadır.

Defence Turkey: Son olarak okuyucularımıza vermek istediğiniz bir mesaj var mı?

Bilal AKTAŞ: Oluşturmaya başladığımız yerli test altyapı envanteri çalışması başta İvedik ve Ostim OSB’de yerleşik firmalar olmak üzere savunma sanayi sektörüne hizmet vermeye başladı. Derginiz aracılığı ile ihtiyaç duyduğu testleri yaptıracak test merkezi bulamayan firmalarımızın www.tr-test.com.tr test taleplerini adresimizdeki talep formu aracılığı ile tarafımıza iletmesi halinde taleplerinin yurtiçinden karşılanmasına yardımcı olabileceğimizi bildirir, TRtest’e zaman ayırdığınız için teşekkür ederim.